Stowarzyszenie Kulturalno-Historyczne „Cymbarka” powstało w 2008 r. na bazie istniejącego zespołu ludowego. Grupa zapaleńców głównie miłośników muzykowania, historii i kultury ludowej stworzyła organizację, która w zamyśle organizatorów nie tylko miała promować Gminę Cielądz, ale również miała wyjść do ludzi z ofertą godnego spędzania wolnego czasu.

6 września 2009 r.
Cymbarka dnia 6 września 2009 r.

Za patronkę wybrano księżniczkę mazowiecką „Cymbarkę”, która swoje dzieciństwo i młodość spędzała z matką Aleksandrą na zamku w Rawie, często bawiąc w nie istniejącej już Starej Wsi nieopodal Cielądza. Dziś po paru latach działalności można powiedzieć, że pomysł utworzenia takiej organizacji był trafiony.

O dziwo do Cymbarki należy i bierze czynny udział w zajęciach ogromna rzesza młodzieży i dzieci. W zamyśle członków założycieli było stworzenie rodzinnej atmosfery w organizacji. Drzwi stowarzyszenia stoją otworem dla tych wszystkich, którzy chcą przyjść posłuchać prób zespołu ludowego, czy też prób młodszego zespołu Wesoła Ferajna preferującego muzykę adekwatną do wieku. Tutaj można wypić kawę, pograć w bilarda, piłkarzyki czy nawet usiąść przy komputerze i przygotować się na kolejny wyjazd na festiwal.

kwidzyn
Cymbarka 7 lipca 2012 w Kwidzyniu

Cymbarka jest laureatem festiwali. W 2010 zespół ludowy występując na festiwalu w Kwidzyniu zdobył jedna z głównych nagród. Sensacją na tym festiwalu, wielokrotnie podkreślaną przez jury i organizatorów był występ tak dużej grupy młodzieży i dzieci w naszym zespole. W 2011 Cymbarka wyjechała na festiwal chleba do Mińska Mazowieckiego. Tam nasi członkowie zostali laureatami w trzech konkurencjach, solista, zespół i stół chlebowy. Trzeba przyznać, że „młodzież w działaniu” wykazała się niebywałymi talentami organizacyjnymi przy organizacji i prezentacji naszego stoiska na tym festiwalu. Jak już wcześniej wspomnieliśmy w stowarzyszeniu jest duża grupa młodych ludzi, mają swój młodzieżowy zarząd, który organizuje prezentacje, warsztaty, występy. W 2010 r. młodzieżowy zarząd odpowiedzialny był za grant unijny „Młodzież w działaniu” i to właśnie od nazwy tego grantu przyjęło się mówić o naszej młodzieży, że to jest młodzież w działaniu. W 2011 r. Koło Gospodyń Wiejskich wystawiało nasze produkty regionalne w manufakturze łódzkiej. KGW wspólnie z zespołem ludowym Cymbarka budziło zainteresowanie łódzkich mediów. TVP Łódź nagrała program o naszym stoisku, który ukazał się w wiadomościach lokalnych. Stowarzyszenie jest organizatorem i współorganizatorem wielu imprez, wyjazdów integracyjno – poznawczych, wyjazdów szkoleniowych, byliśmy w Kazimierzu nad Wisłą, Krakowie, Częstochowie, Ciechocinku, Toruniu, Kwidzyniu, Warszawie, Mińsku Mazowieckim, Łodzi, Tarnowskich Górach i w wielu innych miejscowościach na terenie naszego kraju. Koło historyczne istniejące w stowarzyszeniu gromadzi materiały, organizuje wystawy promujące historię Cielądza, Gminy Cielądz oraz historię Ziemi Rawskiej.

DSC01455
Cymbarka na Pikniku Rodzinnym w 2009 r.

Jesienią 2011 r. Cymbarka była współorganizatorem imprezy „Jesienne Muzykowanie w Mroczkowicach”. Na tej imprezie stowarzyszenie było odpowiedzialne za nagłośnienie, organizację wystawy „Historia i Teraźniejszość”, występowały też trzy nasze zespoły, Zespół Ludowy „Cymbarka”, zespół młodzieżowy „MaWiKaRo”, oraz zespół dziecięcy „Wesoła Ferajna”. W 2009 r. podjęliśmy się organizacji imprezy plenerowej „Piknik Rodzinny w Cielądzu”. Było to duże wyzwanie dla stowarzyszenia, nie tylko organizacyjne ale i finansowe gdyż Cymbarka w całości finansowała tą imprezę. Jesteśmy współorganizatorem zimowych „Spotkań z Kulturą i Tradycją” w Cielądzu, prezentując filmy, wystawy o charakterze historycznym, uświetniając imprezę występami naszych zespołów. Bierzemy udział w „Jarmarkach Łódzkich” wystawiając nasze produkty regionalne, występując na scenach bawimy łodzian na ulicy Piotrkowskiej. To właśnie na Jarmarku Łódzkim ekipa telewizyjna TVN Meteo dokonała pierwszych nagrań naszych występów i emitowała potem na swojej antenie.

Zajęcia prowadzone są w Gminnym Domu Kultury w Cielądzu. Największą bolączką stowarzyszenia jest zbyt mała liczba wykonawców. Dlatego też szczególnie zapraszamy nowe osoby by zawitały w nasze progi oraz sprawdziły, jak tutaj jest. Odwiedzający nas goście i mieszkańcy naszej gminy mówią, że jest tutaj rodzinna atmosfera, wszyscy członkowie są na równych prawach. W naszych szeregach nie ma podziałów wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Tak jak wiele organizacji o podobnym profilu działania korzystamy z funduszy unijnych, dotacji gminnych, dobrowolnych datków firm i osób prywatnych, grantów Krainy Rawki, funduszy bankowych, za które jesteśmy bardzo wdzięczni, bo bez tych wpłat nie moglibyśmy dalej funkcjonować. Cieszymy się bardzo, że powiększa się grono naszych przyjaciół, cieszy nas akceptacja społeczności lokalnej, mamy nadzieję, że nasza działalność przyczyni się do rozwoju kultury, poznania historii własnego regionu.

 

Cymbarka Mazowiecka

Cymbarka urodziła się w Rawie w 1394/1397 r. Jej matka księżna Aleksandra rezydowała na zamku w Rawie przypuszczam, że lubiła ten zamek bo większość swoich dzieci urodziła na zamku, tutaj też spędziła większość swojego życia. Szczególnie upodobała sobie Starą Wieś (Cielądz – Księża Góra) gdzie w miesiącach letnich wraz z gromadką swoich dzieci często przebywała. Bliskość zamku rawskiego sprawiała, że w Starej Wsi czuła się bezpiecznie. W tamtych niespokojnych czasach księżna matka nie mogła się zbyt daleko oddalać od zamku ze względu na grożące niebezpieczeństwa. (dwukrotny najazd Zygmunta Luksemburczyka w 1382 i 1384 r. ; w 1414 r. w październiku powracający z Prus Tatarzy przechodzili przez Rawę, Cielądz, Nowe Miasto udając się dalej traktem na południe). Księżna Aleksandra bywała też w Czersku nad Wisła, bo jej mąż Książe Siemowit IV Młodszy w tym czasie miał w zarządzaniu południowe dzielnice Mazowsza to znaczy ziemię rawską, czerską i liwską. Książe był młodszym synem księcia Mazowieckiego Siemowita III Starszego i Eufemii córki księcia opawskiego Mikołaja II, pierwszej żony władcy. Zakres władzy księcia Siemowita IV na ziemiach, które powierzył mu ojciec był niewielki. Pełnił on bardziej funkcje namiestnika ojca na posiadanym obszarze. Właściwy podział Mazowsza nastąpił 25 lutego 1379 r. Decyzją Siemowita III jego syn i imiennik otrzymał wówczas oprócz posiadanej uprzednio Rawy, ziemię płocką, sochaczewską, gostynińską, płońską, i wiską. Po śmierci ojca (16 czerwca 1381 r) Siemowit IV objął samodzielne rządy.

Cymbarka była trzecim lub czwartym dzieckiem księcia Siemowita i Księżnej Aleksandry. W sumie księżna urodziła aż trzynaścioro dzieci; Siemowit V, Kazimierz II, Trojden II, Władysław, Aleksander, Jadwiga, Cymbarka, Eufemia, Amelia, Anna, Maria, Katarzyna, Aleksandra. Matka Cymbarki księżna Aleksandra była siostrą Władysława Jagiełły – króla Polski, natomiast ojciec Cymbarki Książe Siemowit IV był ojcem chrzestnym Jagiełły, na chrzcie dano mu imię Władysław (chrzest 15 lutego 1386 r).

Cymbarka jako dziecko często przebywała wraz z rodzeństwem w Starej Wsi nieopodal Cielądza. Stara Wieś – dziś nie istniejąca wieś malowniczo położona na wzgórzu pomiędzy Cielądzem a Gułkami, poniżej wzgórza od strony południowej płynie rzeka Rylka. Wzgórze to dzisiaj nazywane jest Księżą Górą ze względu na pierwszy kościół jaki pobudowano na naszych terenach. Kościół wzniesiono w początkach chrześcijaństwa na ziemiach polskich prawdopodobnie w czasach Mieszka I lub Bolesława Chrobrego, przedtem przypuszczam, że w tym miejscu był gród. Ciekawe są zdjęcia satelitarne tego terenu, na zdjęciach są wyraźne ślady bytności człowieka na tym terenie to znaczy rumowiska kamieni, cegieł, gliny. W wyniku katastrof dziejowych, najazdów, wojen, walk wewnętrznych Stara Wieś przestała istnieć już w XVI wieku. Drugim, myślę, że ulubionym miejscem całej rodziny był Czersk nad Wisłą, gdzie księżna Aleksandra z dziećmi często bywała.

Posąg Cymbarki mazowieckiej w kościele dworskim w Innsbruku
Posąg Cymbarki mazowieckiej w kościele dworskim w Innsbruku

Dziadek Cymbarki Siemowit III był dwa razy żonaty, I żona Eufemia, II żona Ludmiła (patrz; Zamek rawski, Henryk). Dziadek był jednym z najważniejszych gości króla Kazimierza Wielkiego w zjeździe królów i książąt 1364 r. w Krakowie, było to wielkie wydarzenie średniowiecznej Europy (patrz; Wierzynek, Kazimierz Wielki).

Babka Cymbarki Eufemia była córką księcia opawskiego Mikołaja II. Wyszła za Siemowita III w 1339 r. miała z nim pięcioro dzieci; Janusz I Starszy, Siemowit IV Młodszy, Anna, Eufemia, Małgorzata.

Dziadek Cymbarki ze strony litewskiej był Olgierd – wielki Książe litewski, ojciec Aleksandry – matki Cymbarki, Władysława Jagiełły, Witolda Wielkiego Księcia litewskiego. Miał dwie żony; I żona od 1318 r. Maria Witebska (ok. 1300-1346), II żona od 1347 Julianna Twerska (ok. 1330 – 1392).

Babka Cymbarki ze strony litewskiej była Julianna Twerska II żona Olgierda z którą miał trzynaścioro dzieci; Władysław II Jagiełło, Kenna, Skirgiełło, Korybut Dymitr, Lengwen Szymon, Korygiełło, Wigunt Aleksander, Świdrygiełło, Helena, Maria, Katarzyna, Aleksandra, Jadwiga.

Pra-dziadkami Cymbarki był słynny Giedymin i Jewna.

Najstarszy brat Cymbarki Siemowit V brał udział w bitwie pod Grunwaldem (1410 r.). Prawdopodobnie ojciec Cymbarki Siemowit IV dowodził jedną z dwóch chorągwi (dwudziestą pierwszą lub dwudziestą drugą) wystawionych przez Księstwo Mazowieckie , drugą chorągwią mógł dowodzić najstarszy jego syn, a brat Cymbarki Siemowit V. Chorągwie mazowieckie brały udział w bitwie na lewym skrzydle wojsk polskich, mające za godło orła białego bez korony w polu czerwonym (patrz; Mroczysław z Cielądza brał udział w bitwie jako rycerz ziemi rawskiej).

Siemowit IV po początkowych nieporozumieniach z królem polskim Władysławem II Jagiełłą, unormował z nim stosunki. Pamiętajmy, że Siemowit IV Książe mazowiecki również starał się o koronę Polski, mając duże szanse na objęcie tronu. W rezultacie pewnych wydarzeń królem został jego szwagier Władysław Jagiełło.

Dorastająca Cymbarka była niezwykłej urody i siły, podkreślają to wszystkie źródła historyczne (patrz; Internet Cymbarka Mazowiecka). Ojciec Siemowit wraz z wujem Jagiełłą zaczęli myśleć o dobrym ożenku Cymbarki. Księżniczka Cymbarka była doskonałą partią dla każdego księcia europejskiego, była młoda, urodziwa, silna, zdrowa z pewnością wielu ubiegało się o rękę takiej księżniczki. Wybór padł na arcyksięcia austriackiego Ernesta Żelaznego Habsburga. Arcyksiążę Ernest był wdowcem, jego pierwsza żona była córką księcia szczecińskiego Bogusława V, miała na imię Małgorzata. Owdowiały Książe szukał żony i wydawał się dla ojca i wuja doskonałą partią, szczególnie, że w grę wchodziły również sprawy polityczne. Strony doszły do porozumienia. Ślub arcyksięcia Ernesta Żelaznego z Cymbarką Mazowiecka odbył się w Krakowie na Wawelu w lutym 1412 r. Kraków jako miejsce ślubu wybrano nieprzypadkowo, miejsce to podkreślało niezwykłą wagę tego wydarzenia ówczesnej Europie.

W większości źródła historyczne podają, że Cymbarka wychodząc za Ernesta Żelaznego miała 16 lat. Po przeanalizowaniu dostępnych źródeł historycznych, sądzę, że Cymbarka w dniu ślubu miała około osiemnastu lat.

Cymbarka zamieszkała na dworze austriackim, urodziła dziewięcioro dzieci:

  1. Fryderyk III (1415-1493), późniejszego cesarza
  2. Małgorzata (1416-1486), żonę księcia Fryderyka
  3. Albrecht VI (1418-1463), księcia Austrii
  4. Aleksander (ur. i zm. ok. 1420 r.)
  5. Rudolf (? – zm. przed 1424 r.)
  6. Leopold (? – zm. przed 1424 r.)
  7. Katarzyna (1424-1493), żona margrabiego Badenii
  8. Anna (? – zm. w październiku 1429 r.)
  9. Ernest II (? – zm. sierpniu 1432 r.)

Mąż Cymbarki, Ernest Żelazny, (ur. 1377- zmarł 10 czerwca 1424 r.) arcyksiążę Styrii, Karyntii i Krainy, syn Leopolda III i księżniczki mediolańskiej Virydiany (Viridis) Visconti. Ernest Żelazny był młodszym bratem Wilhelma Uprzejmego, narzeczonego Jadwigi Andegaweńskiej.

Syn Cymbarki, Fryderyk III i wnuk Maksymilian I zostali cesarzami. Od Maksymiliana I wywodzą się wszyscy nowożytni Habsburgowie, zarówno królowie Hiszpanii jak i cesarze niemieccy oraz austriaccy. Małżeństwa Habsburgów Burbonami w XVII wieku sprawiły, że potomkami Cymbarki byli między innymi; król Francji Ludwik XIV i wszyscy jego następcy, w tym obecny król Hiszpani Juan Carlos. Parę lat temu Belgijska para królewska przybyła z nieoficjalną wizytą do Polski, stawiając na nogi całą kancelarie Prezydenta Kwaśniewskiego w osłupienie, gdyż wizyta była niezapowiedziana i nie uzgodniona dyplomatycznie. Okazało się, że parze królewskiej nie chodziło o wielką politykę, a o Cymbarkę, która jest pra…babką króla. Parze królewskiej chodziło o zebranie jak najwięcej danych o Cymbarce i o miejscach w których przebywała w dzieciństwie i w młodości.

Cymbarka Mazowiecka, bo tak ją nazywano w całej Europie jest najbardziej znaną księżniczką z rodu Piastów wystarczy wystukać w Internecie ,,Cymbarka Mazowiecka”, bądź też wejść na strony www europejskich dworów królewskich lub książęcych by dowiedzieć się o koligacjach i potomkach Cymbarki.

Cymbarka zmarła 28 września 1429 r. Matka Cymbarki, księżna Aleksandra zmarła w 1434 r. pochowana w kościele dominikanów Krakowie. Ojciec Cymbarki, Siemowit IV zmarł na początku stycznia 1426 r. pochowany w Katedrze płockiej, Władze po nim przejął jego syn, a brat Cymbarki, Siemowit V. Po ślubie z Ernestem, Cymbarka kilkakrotnie była w Rawie, prawdopodobnie i w Starej Wsi, gdzie przecież spędzała dzieciństwo. Najstarszy brat Siemowit V wraz z księżną matką rezydowali w Rawie, ożenił się z Małgorzatą, córką księcia raciborskiego, Jana II, a wdową po księciu oświęcimskim Kazimierzu z tego związku przyszło na świat jedynie córka, która otrzymała imię po swojej matce. Przed 1456 r. wyszła za mąż za księcia oleśnicko-kozielskiego Konrada IX Czarnego. Książe Mazowiecki Siemowit V zmarł 16 lub 17 lutego 1442 r. w Nowym Dworze. Spoczął w kościele parafialnym w Rawie. Ojcem chrzestnym Siemowita V był Władysław Jagiełło.

Imieniny Cymbarki: 6 marca, 25 czerwca.

Cymbarka w innych językach:

  • Cesky: Cimburgis Mazovska
  • Deutsch: Cimburgis von Masowiec
  • English: Cymburgis of Masovia
  • Nederlands: Cymburgis van Mazovie

Cymbarka – imię żeńskie pochodzenia staroangielskiego (Cyneburgh: cyne – „królewski” i burh – ,,zamek, twierdza”).
Patronką tego imienia jest św. Kineburga z Mercji (w Angli), córka króla Pendy, męczennica, zmarła w roku 680.